Viết tiếp giấc mơ cho các cầu thủ nhí Việt Nam
Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Quyết định 108/QĐ-TCT về quy trình hoàn thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tự động. Nội dung quy trình bao gồm: tạo và tiếp nhận tờ khai quyết toán thuế TNCN gợi ý có đề nghị hoàn của người nộp thuế (NNT); giải quyết hoàn thuế TNCN tự động; kiểm soát sau hoàn thuế TNCN.Từ cơ sở dữ liệu kê khai của tổ chức trả thu nhập và của cá nhân, dữ liệu đăng ký thuế và đăng ký người phụ thuộc, dữ liệu tổng quan về nghĩa vụ thuế, các khoản nợ của NNT trên toàn quốc, hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) của ngành thuế tự động tổng hợp dữ liệu đối với các chỉ tiêu trên tờ khai quyết toán thuế TNCN để xác định nghĩa vụ kê khai của NNT và tạo Tờ khai quyết toán thuế TNCN gợi ý đối với NNT là cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN.Việc tổng hợp dữ liệu và tạo lập tờ khai gợi ý được hệ thống ứng dụng CNTT ngành thuế tự động thực hiện ngay sau thời hạn nộp tờ khai quyết toán thuế TNCN của tổ chức trả thu nhập.NNT là cá nhân sử dụng ứng dụng eTax Mobile, ứng dụng thuế điện tử dành cho cá nhân của Tổng cục Thuế để kiểm tra thông tin trên Tờ khai quyết toán thuế TNCN gợi ý do hệ thống ứng dụng CNTT của ngành thuế tự động tạo lập.Trường hợp NNT đồng ý với thông tin được gợi ý trên tờ khai, NNT xác nhận và nộp hồ sơ quyết toán theo quy định trên ứng dụng.Nếu NNT không đồng ý với thông tin gợi ý trên tờ khai, NNT sửa lại thông tin tại các chỉ tiêu tương ứng, bổ sung lý do chênh lệch với số cơ quan thuế gợi ý và nộp hồ sơ quyết toán kèm theo tài liệu chứng minh theo quy định.Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính sẽ tự động tạo và gửi thông báo về việc tiếp nhận hồ sơ khai thuế điện tử, thông báo về việc tiếp nhận hồ sơ đề nghị hoàn thuế cho NNT ngay sau khi nhận được hồ sơ quyết toán thuế TNCN có chỉ tiêu "Số thuế hoàn trả cho người nộp thuế".Ngay sau khi gửi thông báo về việc tiếp nhận hồ sơ đề nghị hoàn thuế cho NNT, phân hệ hoàn thuế tự động tạo hồ sơ đề nghị hoàn thuế.Về giải quyết hoàn thuế TNCN tự động, hồ sơ đủ điều kiện được xử lý tự động là hồ sơ đáp ứng 3 điều kiện dưới đây:Thứ nhất, tại thời điểm giải quyết hồ sơ hoàn thuế TNCN của NNT, tổ chức trả thu nhập đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thay tiền thuế TNCN đã khấu trừ hoặc tổng tiền thuế TNCN NNT là cá nhân đã nộp đủ vào ngân sách nhà nước (NSNN) tại kỳ quyết toán NNT có đề nghị hoàn thuế.Thứ hai, hồ sơ hoàn thuế TNCN có chỉ tiêu "Tổng thu nhập chịu thuế" khớp đúng với số liệu tổng hợp trong kỳ quyết toán thuế theo cơ sở dữ liệu quản lý thuế của ngành thuế tại thời điểm giải quyết hồ sơ và có chỉ tiêu "Tổng số thuế đề nghị hoàn trả" nhỏ hơn hoặc bằng số liệu tổng hợp trong kỳ quyết toán thuế theo cơ sở dữ liệu quản lý thuế của ngành thuế tại thời điểm giải quyết hồ sơ.Thứ ba, thông tin tài khoản nhận tiền hoàn trả của NNT được xác minh và liên kết với cơ sở dữ liệu quản lý thuế của ngành thuế.Trường hợp hồ sơ hoàn thuế TNCN của NNT đáp ứng đủ các điều kiện, phân hệ hoàn thuế TNCN tự động tạo đề xuất hoàn thuế, lập quyết định hoàn thuế (hoặc quyết định hoàn kiêm bù trừ thu NSNN) và lệnh hoàn trả khoản thu NSNN (hoặc lệnh hoàn trả kiêm bù trừ khoản thu NSNN) để chuyển thủ trưởng cơ quan thuế ký điện tử.Trường hợp xác định hồ sơ hoàn thuế không thuộc đối tượng và trường hợp được hoàn thuế, bộ phận giải quyết hồ sơ hoàn thuế dự thảo thông báo về việc hồ sơ chưa đủ điều kiện hoàn thuế không được hoàn thuế, trình thủ trưởng cơ quan thuế ký ban hành, gửi NNT. Thời gian thực hiện các công việc chậm nhất là 3 ngày làm việc kể từ ngày có thông báo về việc tiếp nhận hồ sơ đề nghị hoàn thuế.Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Mai Xuân Thành, số lượng người nộp thuế là cá nhân mà cơ quan thuế đang quản lý hàng năm phải thực hiện các thủ tục hành chính như quyết toán thuế, hoàn thuế TNCN rất lớn. Việc triển khai ứng dụng hoàn thuế TNCN tự động sẽ là bước đột phá để đơn giản hóa thủ tục hành chính, hỗ trợ NNT quyết toán thuế dễ dàng, đồng thời giảm công việc cho cơ quan thuế.Cục Công nghệ thông tin (Tổng cục Thuế) có trách nhiệm nâng cấp các ứng dụng CNTT có liên quan để đảm bảo thực hiện quy trình hoàn thuế TNCN tự động. Thời hạn thực hiện xây dựng, nâng cấp ứng dụng bảo đảm việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ hoàn thuế TNCN theo quy trình được hoàn thành chậm nhất ngày 31.3.'Chốt đơn' ngay Xiaomi 13T, điện thoại ống kính Leica giá tốt tại Thế Giới Di Động
Mức giá heo hơi của Việt Nam hiện nay cao hơn các nước lân cận cụ thể thị trường Trung Quốc trên 10.000 đồng/kg. Đây là điều kiện để các sản phẩm chăn nuôi từ các nước lân cận cũng như hàng đông lạnh giá rẻ xâm nhập vào Việt Nam nhiều hơn. Điều này sẽ ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi trong nước khi các doanh nghiệp và người nông dân đang tích cực tái đàn. Cộng đồng chăn nuôi kỳ vọng các cơ quan chức năng tiếp tục kiểm soát tốt tình trạng gia súc, gia cầm nhập lậu qua biên giới.
'Vua thép' viết tâm thư gửi cổ đông
Hãng RIA dẫn lời Giám đốc điều hành (CEO) của Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga Kirill Dmitriev cho hay cuộc đối thoại cấp cao giữa các quan chức Mỹ và Nga tại Riyadh (Ả Rập Xê Út) vào ngày 18.2 nhằm tìm cách chấm dứt chiến sự tại Ukraine đã diễn ra "tích cực".Ông Dmitriev là thành viên phái đoàn Nga tham dự cuộc đối thoại. Phái đoàn phía Mỹ có Ngoại trưởng Marco Rubio và Cố vấn An ninh quốc gia Mike Waltz, còn phía Nga có Ngoại trưởng Sergei Lavrov và trợ lý Yury Ushakov của Tổng thống Nga Vladimir Putin.Ông Ushakov cho hay cuộc đối thoại diễn ra trong 4 giờ rưỡi đã kết thúc tốt đẹp. Theo đó, 2 bên đã thảo luận về các điều khoản cho một cuộc gặp trong tương lai giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump.Theo ông Ushakov, chưa có ngày cụ thể cho cuộc gặp thượng đỉnh, nhưng cuộc gặp đó khó có khả năng diễn ra trong tuần tới. Ông cho biết các nhà đàm phán Nga và Mỹ thuộc những nhóm khác nhau sẽ bắt đầu liên lạc về vấn đề Ukraine vào thời điểm thích hợp. Quyết định liên lạc với Mỹ về vấn đề Ukraine sẽ tùy thuộc vào Tổng thống Putin, ông nói thêm.Về cuộc gặp thượng đỉnh đó, ông nói rằng "các phái đoàn của 2 nước cần làm việc với nhau chặt chẽ". "Chúng tôi đã sẵn sàng cho điều này, nhưng vẫn còn khó có thể nói về ngày cụ thể cho cuộc gặp giữa 2 nhà lãnh đạo", theo AP dẫn lời ông Ushakov.Sau cuộc đối thoại, Bộ Ngoại giao Mỹ ra thông cáo cho hay 2 bên sẽ lập các nhóm để "đàm phán nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine.Theo đó, Mỹ và Nga đã nhất trí giải quyết "những vấn đề gây khó chịu" trong mối quan hệ song phương và bắt đầu xây dựng lộ trình chấm dứt chiến sự tại Ukraine, đồng thời nêu rõ nỗ lực này vẫn đang trong giai đoạn đầu."Một cuộc gọi điện thoại tiếp theo là một cuộc họp là không đủ để thiết lập hòa bình lâu dài", Reuters phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tammy Bruce cho biết.Cũng trong ngày 18.2, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng việc dàn xếp đối với chiến sự Ukraine cần sự sắp xếp lại các thỏa thuận phòng vệ châu Âu.Moscow từ lâu đã kêu gọi NATO rút quân khỏi Đông Âu, coi liên minh này là mối đe dọa hiện hữu bên sườn mình. "Một giải pháp khả thi và lâu dài là không thể nếu không xem xét toàn diện các vấn đề an ninh trên lục địa này", theo AFP dẫn lời ông Peskov.Trả lời câu hỏi về khả năng Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU), ông Peskov nói rằng "đây là quyền chủ quyền của bất kỳ quốc gia nào".Trong cuộc họp báo vào ngày 18.2, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói rằng việc Ukraine gia nhập NATO sẽ là "không thể chấp nhận được" đối với Nga."Điều này tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đến an ninh của chúng ta và sẽ dẫn đến hậu quả thảm khốc cho toàn bộ châu Âu", theo bà Zakharova. Phát ngôn viên này cho biết rằng "việc từ chối chấp nhận Kyiv vào NATO ngay bây giờ là chưa đủ", ám chỉ rằng Moscow có thể muốn có sự đảm bảo lâu dài hơn rằng Ukraine sẽ không được phép tham gia liên minh quân sự này trong tương lai.Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tại thủ đô Ankara, văn phòng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho biết. Phủ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ trước đó cho biết 2 bên sẽ gặp nhau để "tăng cường hơn nữa hợp tác" giữa 2 nước.
Top đầu kem trị sẹo silicone y tế gọi tên siêu phẩm quen thuộc đến từ thương hiệu dược mỹ phẩm Rejuvaskin nổi tiếng hơn 35 năm tại Mỹ. Gel Rejuvaskin Scar Rejuvasil với thành phần gồm 97% silicone y tế cao cấp tạo nên một lớp màng bảo vệ mỏng trên bề mặt da, giúp che chắn vết sẹo khỏi tác động của môi trường, ngăn ngừa tình trạng mất nước và điều chỉnh quá trình sản sinh collagen quá mức. Điều này giúp hạn chế sự hình thành sẹo xấu từ những tổn thương mới. Ngoài ra, Rejuvasil Silicone Scar Gel còn mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện sẹo lồi và sẹo phì đại chỉ sau 4 tuần sử dụng, đồng thời giúp vùng da bị sẹo dần đều màu với làn da xung quanh nhờ vào thành phần vitamin C, Squalane, dầu Emu. Kết quả từ người dùng thực tế cho thấy, sản phẩm đã giảm 86% cấu trúc, 84% sắc tố và 68% độ cao của sẹo lồi, sẹo phì đại. Thành phần chính: 97% Silicone y tế cao cấp, vitamin C, Squalane, dầu Emu.Ưu điểm nổi bật:Nhược điểm: Gel Rejuvasil xuất hiện hàng giả, kém chất lượng. Vậy nên, các bạn cần trang bị cho mình những kiến thức phân biệt hàng thật, hàng giả chuẩn xác nha.Đối tượng sử dụng: Gel trị sẹo silicone Rejuvaskin Rejuvasil được thiết kế chuyên biệt để ngăn ngừa sẹo mới hình thành sau quá trình lành thương và làm xẹp sẹo lồi, sẹo phì đại do phẫu thuật thẩm mỹ, mổ đẻ, chấn thương hay do bỏng. Ưu tú hơn là Rejuvaskin Scar Rejuvasil hiệu quả nhanh chóng với cả sẹo mới và sẹo lâu năm. Giá niêm yết chính hãng: 450.000đ/ 10ml, 650.000đ/ 15ml và 1.100.000đ/ 30ml.Đánh giá chung: 9.5/10.Cam kết hàng chính hãng cùng ưu đãi tới 14% và quà tặng giá trị tại đây: https://scarheal.com.vn/scarheal/Gel-tri-seo-scar-rejuvasil-10ml.htmlTop 2 kem trị sẹo silicone y tế vẫn là một sản phẩm ưu tú đến từ thương hiệu Rejuvaskin mà hiệu quả với sẹo thâm, sẹo rỗ và sẹo lõm. Ngoài thành phần silicone y tế, kem trị sẹo Scar Esthetique còn chứa Coenzyme Q-10, dẫn xuất vitamin A, vitamin C, chiết xuất từ củ hành… hoạt động sâu trong lớp tế bào đáy, tác động trực tiếp lên nhân tế bào ngăn ngừa viêm nhiễm, giảm sưng tấy và hạn chế sự hình thành vết thâm. Đồng thời, sản phẩm còn chống ô xy hóa mạnh mẽ, giảm tổn thương da, thúc đẩy quá trình tái tạo, mang lại làn da mịn màng, sáng khỏe và đều màu.Còn với sẹo lõm và sẹo rỗ, Scar Esthetique tác động lên mô sẹo, giúp làm mềm cấu trúc và cải thiện độ đàn hồi. Các thành phần như Palmitoyl Oligopeptide, Palmitoyl Tetrapeptide-7, và Glucosamine hỗ trợ kích thích sản sinh tế bào mới, đặc biệt là tế bào nguyên bào sợi và tế bào sừng, giúp làm đầy vùng sẹo phẳng mịn, tươi trẻ. Hiệu quả vượt trội với cả sẹo mới và sẹo lâu năm. Thành phần chính: Silicone y tế, chiết xuất từ củ hành, Glucosamine, Coenzyme Q-10, dẫn xuất Vitamin A, Vitamin C, Polypeptide (Palmitoyl Oligopeptide và Palmitoyl Tetrapeptide-7).Ưu điểm nổi bật:Nhược điểm: Đã xuất hiện hàng giả nên các bạn cần tìm hiểu kỹ. Theo khuyến cáo từ nhà phân phối độc quyền Rejuvaskin Việt Nam thì chỉ nên mua tại các đại lý phân phối chính hãng. Đối tượng sử dụng: Rejuvaskin Scar Esthetique chính là giải pháp hoàn hảo cho những những ai bị sẹo thâm, sẹo rỗ, sẹo lõm do mụn, thủy đậu, tẩy nốt ruồi… Hoặc những bị sẹo bỏng bô, bỏng nước sôi, bỏng dầu ăn và bỏng do dụng cụ làm đẹp. Kể cả những vết sẹo do gãi ngứa trầy xước da, muỗi và côn trùng cắn hay sẹo lõm, sẹo thâm sau té ngã, tai nạn... Đặc biệt, bảng thành phần được chứng nhận an toàn cho cả làn da trẻ em từ 2 tuổi và an toàn với cả làn da nhạy cảm.Giá niêm yết chính hãng: 400.000đ/ 10ml, 650.000đ/ 30ml và 1.300.000đ/ 60ml.Đánh giá chung: 9.5/10.Cam kết hàng chính hãng cùng ưu đãi tới 19% và quà tặng giá trị tại đây: https://scarheal.com.vn/scar-heal/kem-tri-seo-scar-esthetique-10-ml.htmlTop 3 kem trị sẹo silicone y tế gọi tên sản phẩm đến từ thương hiệu Cerederm xuất xứ từ nước Pháp. Kem trị sẹo Cerederm Gel For Skin với thành phần chính là silicone y tế, Glycol giúp điều trị sẹo sau phẫu thuật tạo thành bụng và sẹo sau sinh mổ. Bảng thành phần lành tính nên các bạn yên tâm sử dụng, hoàn toàn không gây kích ứng.Thành phần chính: Silicone y tế, GlycolƯu điểm nổi bật:Nhược điểm: Giá hơi cao và hiệu quả làm xẹp sẹo lồi, sẹo phì đại lâu năm còn khá chậm. Giá niêm yết chính hãng: 731.000đ/ 15g.Đánh giá chung: 8/10.Top 4 là kem trị sẹo silicone y tế đến từ thương hiệu Scarguard nổi tiếng nước Mỹ. Gel trị sẹo Scarguard Repair Liquid với bảng thành phần silicone y tế 12%, Hydrocortisone 0.5%, vitamin E… giúp cải thiện và làm xẹp sẹo lồi, sẹo phì đại sau chấn thương, phẫu thuật thẩm mỹ hay bỏng.Thành phần chính: Silicone y tế 12%, Hydrocortisone 0.5%, vitamin E, hoạt chất, tá dược khác.Ưu điểm nổi bật:Nhược điểm: Giá quá cao và hiệu quả chưa rõ rệt với sẹo lâu năm.Giá niêm yết chính hãng: 1.250.000đ/ 15ml.Đánh giá chung: 8/10.Vị trí top 5 kem trị sẹo silicone là gel trị sẹo đến từ Đức với thiết kế con lăn massage độc đáo. Gel trị sẹo Bepanthen Anti-Scar Gel chứa thành phần chính là silicone y tế cao cấp ngăn ngừa sự hình thành của sẹo đỏ, sẹo lồi và sẹo phì đại. Ngoài ra, sản phẩm còn hỗ trợ làm mềm vùng sẹo, giảm cảm giác ngứa ngáy, xoa dịu hiện tượng căng đỏ và giúp làm phẳng bề mặt sẹo hiệu quả.Thành phần chính: Silicone, Pro-vitamin B5, Acid Citric khan, Pentylene Glycol.Ưu điểm nổi bật:Nhược điểm: Hầu như chưa có hiệu quả làm xẹp sẹo lồi, sẹo phì đại rõ rệt.Giá niêm yết chính hãng: 300.000đ/ 20g.Đánh giá chung: 7.5/10.Top 6 kem trị sẹo silicone là sản phẩm đến từ thương hiệu uy tín hàng đầu tại Mỹ. Gel Kelo-Cote nổi bật với khả năng điều hòa sản sinh collagen, giúp ngăn ngừa hình thành sẹo mới. Đồng thời, sản phẩm tạo một lớp màng bảo vệ da, ngăn chặn viêm nhiễm và hỗ trợ làm phẳng sẹo lồi, sẹo phì đại một cách hiệu quả. Với kết cấu dạng gel, Kelo-Cote thẩm thấu nhanh vào da mà không để lại cảm giác nhờn rít, mang đến sự thoải mái khi sử dụng.Thành phần chính: Silicon Dioxide, Polysiloxane, Dimethiconem, Fumed Silica, Dimethicone Crosspolymer, Cyclopentasiloxane.Ưu điểm nổi bật:Nhược điểm: Giá quá cao so với các sản phẩm cùng loại trên thị trường.Giá niêm yết chính hãng: 439.000đ/ 6g, 700.000đ/ 15g.Đánh giá chung: 8/10.Top 7 là gel trị sẹo silicone y tế đến từ thương hiệu Biotrade xuất xứ từ Bulgari. Với bảng thành phần vitamin E, Pro vitamin B5 kết hợp cùng silicone mật độ cao; gel Biotrade Scarex Scar Removal Silicone Gel làm phẳng sẹo lồi, sẹo phì đại và làm giảm mẩn đỏ sau liệu trình bằng laser.Thành phần chính: Dimethicone - Silicone trọng lượng phân tử cao, Panthenol, vitamin E, Glycerin.Ưu điểm nổi bật: Nhược điểm: Giá quá cao mà hiệu quả với sẹo lâu năm chưa thật sự rõ rệt.Giá niêm yết chính hãng: 1.000.000đ/ 15ml.Đánh giá chung: 8/10.Top 8 kem trị sẹo silicone y tế gọi tên sản phẩm đến từ thương hiệu RemScar® nổi tiếng Hàn Quốc. Gel silicone trị sẹo RemScar® chứa thành phần chính là silicone y tế vừa giữ ẩm vừa làm mềm sẹo và ức chế sản sinh collagen làm xẹp sẹo lồi, sẹo phì đại hiệu quả. Gel trị sẹo RemScar còn chứa vitamin E chống ô xy hóa làm lành vết thương nhanh chóng và làm mờ sẹo thâm.Thành phần chính: Silicone y tế, vitamin E, Phytosqualane.Ưu điểm nổi bật: Nhược điểm: Hiệu quả làm xẹp sẹo lồi, sẹo phì đại còn chậm và cần kiên trì sử dụng trong thời gian dài hơn.Giá niêm yết chính hãng: 320.000đ/ 15g, 480.000đ/ 30g.Đánh giá chung: 7/10.Top 9 kem trị sẹo silicone y tế là sản phẩm đến từ thương hiệu Natureplex cũng xuất xứ từ nước Mỹ. Gel trị sẹo Orlavi ScarGel chứa các thành phần chính như Allantoin, chiết xuất hành tây, collagen thủy phân, silicone, glycerin… cải thiện các loại sẹo như sẹo mụn, sẹo phẫu thuật, sẹo bỏng, vết cắt và sẹo thâm. Tuy nhiên, do được thiết kế phù hợp với nhiều loại sẹo có cơ chế hình thành khác nhau nên có thể không đạt hiệu quả tối ưu như mong đợi trong một số trường hợp cụ thể.Thành phần chính: Allantoin, Onion Bulb Extract, Hydrolyzed Collagen, Silicone, GlycerinƯu điểm nổi bật:Nhược điểm: Sẹo lâu năm hiệu quả còn chậm và cần sử dụng trong một thời gian dài.Giá niêm yết chính hãng: 342.000đ/ 35g.Đánh giá chung: 7.5/10.Top 10 kem trị sẹo silicone y tế gọi tên sản phẩm có xuất xứ nước Mỹ thuộc thương hiệu BR-Derm. Kem trị sẹo BR-Derm Ultra Silicone Scar Plus SPF 15 với sự kết hợp hoàn hảo công nghệ gel silicone và kem chống nắng SPF 15 tạo ngay một lớp màng bảo vệ và bổ sung độ ẩm ngăn ngừa sẹo mới hình thành. Khả năng ức chế sự hình thành collagen quá mức làm xẹp sẹo lồi, sẹo phì đại hiệu quả. Còn chỉ số SPF15 bảo vệ làn da khỏi thâm sạm và hạn chế kích ứng, giảm ngứa trên vùng da sẹo.Thành phần chính: Cyclopentasiloxane, Prophyderm, Sunscreen AgentƯu điểm nổi bật: Nhược điểm: Hiệu quả còn chậm với sẹo lâu năm và cần kiên trì sử dụng trong một thời gian dài.Giá niêm yết chính hãng: 550.000đ/ 15g.Đánh giá chung: 8/10.Với top 10 kem trị sẹo silicone y tế ở trên, bạn đã tìm được sản phẩm đánh bay vết sẹo của mình rồi đúng không nào. Nhưng phải luôn ghi nhớ rằng, lựa chọn kem trị sẹo đến từ bất cứ thương hiệu nào cũng cần tìm hiểu kỹ và chỉ nên mua tại các đại lý phân phối chính hãng, uy tín hàng đầu Việt Nam.
Sinh viên Đông Nam Á ngày càng ưa chuộng điểm đến du học ở châu Á
Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.
